Egzekucja z rachunku bankowego spółki

Egzekucja z rachunku bankowego stanowi jeden z najskuteczniejszych sposobów przymusowego zaspokojenia wierzyciela. W przypadku dłużników będących spółkami – zarówno osobowymi, jak i kapitałowymi – procedura ta charakteryzuje się brakiem ograniczeń kwotowych, co odróżnia ją istotnie od egzekucji prowadzonej wobec osób fizycznych.

Procedura zajęcia

Stosownie do treści art. 889 § 1 k.p.c., komornik dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego poprzez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu. Bank ma wówczas obowiązek:

• zablokować środki na rachunku bankowym do wysokości egzekwowanej należności wraz z kosztami oraz
• przekazać zajęte środki na rachunek bankowy komornika bądź poinformować o przeszkodach w ich przekazaniu.

Wskazać należy, że zajęcie obejmuje nie tylko środki znajdujące się na rachunku bankowym w chwili jego dokonania, lecz również kwoty wpływające na rachunek po zajęciu (art. 890 § 1 k.p.c.). Jednocześnie Komornik może zająć całość środków zgromadzonych na rachunku bankowym Spółki, bez jakichkolwiek ograniczeń kwotowych.

Rachunek bankowy prowadzony w walucie obcej

Niejednokrotnie zdarza się, że spółki prawa handlowego prowadzące działalność międzynarodową dysponują rachunkami bankowymi denominowanymi w walutach obcych. Zajęcie takiego rachunku odbywa się na zasadach ogólnych, jednak rodzi dodatkowe kwestie związane z koniecznością przeliczenia walutowego.

Jeżeli tytuł wykonawczy opiewa na złote polskie, a spółka prawa handlowego posiada wyłącznie rachunek bankowy w obcej walucie, konieczne jest dokonanie przewalutowania zajętych środków. Zgodnie z treścią art. 899¹ § 1 k.p.c., bank dokonuje przeliczenia waluty obcej na złote polskie według kursu kupna waluty obowiązującego w banku prowadzącym rachunek w dniu przekazania środków komornikowi – jest to lex specialis wobec ogólnej zasady przeliczania zobowiązań walutowych wyrażonej w art. 358 § 2 k.c. Gdy natomiast tytuł wykonawczy wyrażony jest w tej samej walucie co rachunek bankowy spółki prawa handlowego, bank przekazuje zajęte środki komornikowi bez konieczności dokonywania przewalutowania.

Środki ochrony dłużnika

Spółka, wobec której prowadzona jest egzekucja z rachunku bankowego (niezależnie od tego, czy jest to rachunek bankowy w walucie złotych polskich, czy też w walucie obcej), może podjąć obronę m. in. poprzez:

• skargę na czynność komornika (art. 767 k.p.c.) – w przypadku, gdy komornik dokonując zajęcia naruszył przepisy proceduralne np.:
• zajął rachunek bankowy bez ważnego tytułu wykonawczego lub z przekroczeniem zakresu tego tytułu,
• zajął środki w kwocie przewyższającej egzekwowane roszczenie wraz z kosztami,
• zajął rachunek bankowy podmiotu niebędącego dłużnikiem (np. pomylenie rachunku bankowego spółki z rachunkiem bankowym jej wspólnika);
• powództwo przeciwegzekucyjne (art. 840 k.p.c.) – tzw. powództwo opozycyjne, w przypadku, gdy dłużnik kwestionuje samą zasadność prowadzenia postępowania egzekucyjnego np.:
• zobowiązanie nie istnieje (np. zostało spełnione, umorzone, potrącone),
• zobowiązanie wygasło po powstaniu tytułu egzekucyjnego (np. wskutek przedawnienia, zwolnienia z długu).

Podsumowanie

Egzekucja z rachunku bankowego spółki jest procedurą prostą i skuteczną z perspektywy wierzyciela – nie ma w tym zakresie znaczenia, czy spółka posiada rachunek bankowy w walucie złotych polskich, czy też w walucie obcej. W odróżnieniu od osób fizycznych, spółki nie korzystają z ochrony w postaci kwoty wolnej od zajęcia, co oznacza, że komornik może zająć całość zgromadzonych środków. Spółce przysługują jednak środki ochrony, w tym skarga na czynności komornika, powództwo przeciwegzekucyjne oraz wniosek o ograniczenie egzekucji.