Odszkodowanie z OC zagranicznego sprawcy wypadku – jak dochodzić swoich praw w Polsce?

Kolizja drogowa z udziałem pojazdu zarejestrowanego za granicą to sytuacja, z którą zmierzyć się musi coraz więcej polskich kierowców. Ruch transgraniczny rośnie z roku na rok, a wraz z nim liczba zdarzeń drogowych z udziałem pojazdów ubezpieczonych w zagranicznych towarzystwach ubezpieczeń. Pojawia się wówczas zasadnicze pytanie – w jaki sposób skutecznie uzyskać należne odszkodowanie?

W niniejszym artykule omawiamy kluczowe kwestie związane z dochodzeniem roszczeń odszkodowawczych od zagranicznego ubezpieczyciela – od etapu likwidacji szkody, przez ustalenie właściwego pozwanego, aż po wybór sądu i prawa właściwego.

Warto wiedzieć, że będąc uczestnikiem takiej kolizji, nie musimy kontaktować się bezpośrednio z zagranicznym zakładem ubezpieczeń. Proces likwidacji szkody może zostać przeprowadzony w Polsce za pośrednictwem tzw. reprezentanta do spraw roszczeń. Jest to polski ubezpieczyciel, który działa jako pełnomocnik zagranicznego towarzystwa ubezpieczeniowego i z jego upoważnienia przeprowadza cały proces likwidacyjny na terytorium naszego kraju. Aktualna lista reprezentantów do spraw roszczeń dostępna jest na stronie Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych pod adresem pbuk.pl/lista-reprezentantow. Dzięki niej w prosty sposób ustalimy, który polski ubezpieczyciel jest właściwy do likwidacji szkody. Sama procedura jest dzięki temu znacznie prostsza, a proces przebiega sprawniej.

Niestety, praktyka pokazuje, że odszkodowania wypłacane także przez reprezentantów do spraw roszczeń bywają zaniżone. Kwota przyznana przez polskiego likwidatora może nie uwzględniać pełnego zakresu poniesionych kosztów związanych z naprawą czy też kosztów wynajmu pojazdu zastępczego na czas naprawy pojazdu uszkodzonego. W takiej sytuacji, analogicznie jak przy krajowej szkodzie komunikacyjnej, jeżeli poszkodowany nie zgadza się z decyzją ubezpieczyciela, pozostaje mu w pierwszej kolejności złożenie odwołania czy też wystąpienie na drogą sądową.

W tym miejscu pojawia się zatem pytanie – kogo właściwie należy pozwać? Odpowiedź jest jednoznaczna. Pozwanym powinien być zagraniczny zakład ubezpieczeń, w którym sprawca zawarł umowę ubezpieczenia OC. Reprezentant do spraw roszczeń, mimo że jest polskim podmiotem, pełni wyłącznie rolę pełnomocnika. Nie jest stroną stosunku ubezpieczenia i nie ponosi bezpośredniej odpowiedzialności za wypłatę odszkodowania. Odpowiedzialność ta spoczywa wyłącznie na zagranicznym ubezpieczycielu, z którego polisy OC korzystał sprawca szkody.

Fakt, że nie możemy pozwać polskiego reprezentanta, wcale nie oznacza jednak, że proces musi toczyć się za granicą. Przepisy unijne, a konkretnie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych, dają poszkodowanemu prawo do wytoczenia powództwa bezpośrednio przeciwko zagranicznemu ubezpieczycielowi przed sądem polskim. Sądem właściwym będzie sąd powszechny właściwy ze względu na miejsce zamieszkania poszkodowanego. Co istotne, pojęcie „miejsca zamieszkania” w rozumieniu tego rozporządzenia odnosi się nie tylko do osób fizycznych, ale także do osób prawnych, w tym spółek. Zatem jeśli polska spółka poniesie szkodę wskutek kolizji z pojazdem ubezpieczonym w zagranicznym towarzystwie ubezpieczeniowym, może pozwać tego ubezpieczyciela przed polski sąd właściwy według miejsca swojej siedziby.

Skoro proces może toczyć się przed polskim sądem, pojawia się kolejne pytanie – jakie prawo materialne znajdzie zastosowanie do ustalenia odpowiedzialności i wysokości odszkodowania? Czy sąd powinien stosować przepisy polskie, przepisy państwa, w którym siedzibę ma zagraniczny ubezpieczyciel, a może przepisy kraju, w którym doszło do zdarzenia? Również i tutaj z pomocą przychodzą regulacje unijne. Na mocy Rozporządzenia (WE) nr 864/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. dotyczącego prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych, znanego jako rozporządzenie Rzym II, można wykazać, że prawem właściwym do rozpoznania sprawy będzie prawo polskie. Oznacza to, że zarówno przesłanki odpowiedzialności, jak i zasady ustalania wysokości odszkodowania będą oceniane w oparciu o znane i przewidywalne reguły polskiego prawa cywilnego.

To niezwykle istotna wiadomość dla poszkodowanych. Żądanie odszkodowania za szkodę komunikacyjną z polisy OC zagranicznego sprawcy może być rozpoznane przez polski sąd powszechny i to według reguł prawa polskiego. W razie zaniżenia wypłaty odszkodowania przez reprezentanta do spraw roszczeń warto więc skorzystać z pomocy zawodowego pełnomocnika – radcy prawnego lub adwokata – który pomoże uzyskać odszkodowanie odpowiadające rzeczywistej wartości szkody, uwzględniające nie tylko koszty naprawy pojazdu, ale również inne uzasadnione roszczenia, takie jak najem pojazdu zastępczego. Jeśli znaleźli się Państwo w takiej sytuacji i potrzebują wsparcia w dochodzeniu odszkodowania od zagranicznego ubezpieczyciela – zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią. Posiadamy doświadczenie w prowadzeniu tego typu spraw i pomożemy Państwu przejść przez cały proces – od reklamacji decyzji ubezpieczyciela, przez przygotowanie pozwu, aż po reprezentację przed sądem.