publikacje i opracowania

restrukturyzacja i upadłości

Skarga pauliańska

3/04/2020

Skarga pauliańska, to znana od czasów starożytnych (skąd wywodzi się ta tajemnicza nazwa), metoda na skuteczne dochodzenie roszczeń od nieuczciwych dłużników, którzy zbywają swój majątek za bezcen czy darmo, uniemożliwiając zaspokojenie wierzycieli. Działalność takich dłużników często jest perfidna i zahacza o przestępstwo. Przestępstwo jednak często trudno udowodnić i nie prowadzi samo w sobie do zaspokojenia, podczas gdy uregulowana w kodeksie cywilnym skarga pauliańska (art. 527 in.) zawiera domniemania korzystne dla wierzycieli, które ułatwiają odzyskanie należności.

Czynność prawna dłużnika na rzecz osoby trzeciej, przez którą wyzbywa się majątku pozwalającego na zaspokojenie wierzyciela, można zaskarżyć, żądając jej ubezskutecznienia i to jest istotą skargi pauliańskiej. Bezskuteczność danej czynności prawnej dotyczy tylko danego wierzyciela, który złożył pozew. W procesie należy wykazać, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, co najtrudniejszym zadaniem nie jest, jeśli dana czynność prawna zbiegła się czasowo z popadnięciem przez nieuczciwego kontrahenta w niewypłacalność.

Trudniejsza jest druga przesłanka konieczna do wykazania dla uwzględnienia skargi pauliańskiej. Należy udowodnić, że osoba trzecia też wiedziała o pokrzywdzeniu wierzyciela swojego kontrahenta albo – co jest tylko nieco łatwiejsze do osiągnięcia – udowodnić, że przy zachowaniu należytej staranności osoba trzecia mogła się dowiedzieć o rzeczywistym zamiarze kontrahenta.

Ustawodawca w niektórych sytuacjach ułatwił sytuację pokrzywdzonych wierzycieli. Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika korzyść majątkową uzyskały:

  1. a) osoba będąca w bliskim z nim stosunku lub przedsiębiorca pozostający z dłużnikiem w stałych stosunkach gospodarczych, domniemywa się że wiedzieli, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli;
  2. b) osoba trzecia – bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała o celowości działania z pokrzywdzeniem wierzycieli.

Sytuacje te są często spotykane w praktyce i doświadczenie życiowe przekonuje, że z dużą dozą prawdopodobieństwa dłużnik i osoba trzecia umówiły się na fikcyjną transakcję, która wcale nie przenosiła majątku, ale go w rzeczywistym zamiarze stron, go ukrywała.

Skarga pauliańska dotyczy również przyszłych wierzytelności, niemniej w takiej sytuacji trzeba wykazać, że osoba trzecia o nieuczciwym zamiarze dłużnika wiedziała.

Jeżeli osoba trzecia zbyła uzyskaną korzyść na rzecz kolejnej osoby, wówczas można wytoczyć sprawę sądową przeciwko tej kolejnej osobie, jeżeli osoba ta wiedziała o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności dłużnika za bezskuteczną albo jeżeli rozporządzenie było nieodpłatne.

Przez niewypłacalność dłużnika na skutek nieuczciwej transakcji rozumie się również pogłębienie stanu niewypłacalności, która istniała jeszcze przed tą transakcją. Dodatkowo, jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy sytuacji, w której dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny.

Skorzystanie z „ochrony pauliańskiej” jest czasowo ograniczone, wynosi 5 lat od daty nieuczciwej czynności. Z ochrony można skorzystać składając pozew przeciwko osobie trzeciej albo podnosząc stosowny zarzut w sytuacja, w której samemu będzie się pozwanym.

Autor:

Damian Nowicki

Damian Nowicki

Adwokat

Email: kontakt@turcza.com.pl
Telefon: +48 61 666 37 60

Adwokat o wieloletnim doświadczeniu procesowym i lider działu procesowo-windykacyjnego w kancelarii. Zajmuje się również bieżącą obsługą prawną podmiotów gospodarczych.

INNE ARTYKUŁY

Czym jest postępowanie restrukturyzacyjne?

Czym jest postępowanie restrukturyzacyjne?

Jedną z form walki przedsiębiorstwa z kryzysem finansowym jest próba namówienia wierzycieli do zawarcia porozumienia i przeprowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego. Celem takiego postępowania jest uniknięcie ogłoszenia upadłości i umożliwienie restrukturyzacji w drodze zawarcia układu z wierzycielami.

Kto, kiedy i gdzie powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości

Kto, kiedy i gdzie powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości

Widmo upadłości jest czarnym scenariuszem, którego dłużnicy, przede wszystkim przedsiębiorcy, pragnęliby uniknąć. Wiadomym jest, że upadłość może prowadzić do wieloletnich perturbacji życiowych, a rozpoczęcie nowej działalności przez z bagażem niewypłacalności może być trudne.

Powództwa przeciwegzekucyjne a skarga na czynności komornika

Powództwa przeciwegzekucyjne a skarga na czynności komornika

Postępowanie egzekucyjne jest bardzo sformalizowane. Komornik zasadniczo nie analizuje wniosku egzekucyjnego pod kątem merytorycznym. Niejednokrotnie okazuje się, że postępowanie komornicze, przynajmniej w jakimś zakresie, nie jest zasadne.

Odpowiedzialność członków zarządu za długi spółki z o.o.

Odpowiedzialność członków zarządu za długi spółki z o.o.

Spółki z ograniczoną działalnością są zdecydowanie najpopularniejszym sposobem prowadzenia działalności gospodarczej w formie podmiotu zbiorowego. Spółka z o.o. jest najczęstszym podmiotem, z którym przedsiębiorcy wchodzą w relacje handlowe, a co za tym idzie – dłużnikiem.

ZAPRASZAMY DO kontaktu

UMÓW WIZYTĘ

ul. Palacza 144, Poznań

ZADZWOŃ

+48 61 666 37 60

NAPISZ

kontakt@turcza.com.pl

KONTAKT

formularz kontaktowy

    Administratorem danych osobowych jest Kancelaria Radców Prawnych Marek Turcza z siedzibą w Poznaniu (60-278), ul. Palacza 144, REGON: 120119490, NIP: 9451892838. Informacje w przedmiocie warunków i zasad ochrony danych osobowych znajdują się na stronie https://turcza.com.pl/odo/.

     

    TURCZA Kancelaria Radców Prawnych

    NIP: 945-189-28-38

    Telefon: +48 61 666 37 60

    FAX: +48 61 666 37 59

    E-mail: kancelaria@turcza.com.pl

    Oddział Poznań

    ul. Palacza 144
    60-278 Poznań

    Oddział Leszno

    ul. Niepodległości 49
    64-100 Leszno

    znajdź nas

    Biuro

    TURCZA Kancelaria Radców Prawnych

    ul. Palacza 144
    60-278 Poznań

    Telefon: +48 61 666 37 60
    E-mail: kancelaria@turcza.com.pl

    Godziny otwarcia: od pon do pt - 8.30-16.30

     

    O kancelarii

    Zespół Kancelarii składa się z grupy prawników o zróżnicowanym i bogatym doświadczeniu zawodowym. Doradzamy klientom biznesowym niezależnie od wielkości firmy i zasięgu działania.

     

    Copyright © 2020 TURCZA Kancelaria Radców Prawnych. All rights reserved.